[ 230 ] مقاله در بيان كسر و وثى و خلع و ضربه و سقطه و صدمه و شجاج و سجج و ببايد دانست كه علاج مشترك مر اين امراض مذكور را اولا فصد است و گرفتن خون به قدر قوت و طاقت و در بعضى ازين امراض حجامت نيز نيك است از جهت مخالف و اگر چنانچه كثرت خون باشد اخراج خون بطريقين مذكورين ضرورتيست و اگر چنانچه . . . در خون نباشد درين صورت نيز اندك خون اخراج بايد كرد از حدوث ورم و تليين طبيعت بفتيله و حقنه بايد كرد و درين صورت از ملينات و مسهلات مناسب است و لعوق خيارشنبر با ريوند و خيارشنبر يا كاسنى از مذكورات مقدارى كه معالج مصلحت داند بايد بر وجهى كه عادت و رسم است بايد داد و غذاى اين اصحاب امراض مذكوره هر چيز كه تقويت بدن كند و خون لطيف قليل الكيفيه ازو حاصل شود و در شربت نيز همين طريق و از اغذيه زرده تخم‌مرغ نيمبرشت و از شربت مطبوخ از عنب الثعلب با قند نيم‌گرم خصوصا بوقت وجع مناسب است و عرق زوف با شربت سيب نيز نافع است و يا قند و عرق گاؤزبان بايد داد اولى ترك گوشت است مگر آنكه ضعف غالب آيد و درين صورت غذا ماش مقشر و گوشت مرغ جوجه و از شورباى او اختيار بايد كرد و اگر بواسطه ضربه و سقطه وجع در باطن حادث شود اختيار حقنه نرم‌تر مىبايد كرد و اگر ظرف خون حادث ازين دوا كه مذكور مىگردد بايد اختيار كرد زرالورد و كهربا و اكليل الملك برابر به وزن سنبل و مصطگى و كندر و زعفران و جوز سرو از هريك نصف جز و هريك از ادويه سابقه مجموع ادويه كوفته و